>>Witoom Cie!
>>Niy hciou rzeh Cie urazic', piszoonc za dwoje. Niy wiedziou rzeh, czy
>>niy pisza do jakijs osoby starszyj (jo moom 32 lata) i godnyj szacunku.
>>Do Uojcoow tyrz sie kiedys' godauo za dwoje. Z tym tyrz se nasz jynzyk
>>bydzie musiou poradzic'. Muszymy dorobic' sie jakihs' formoow
>>grzecznos'ciowyh. Istniejoom uoone w korzdym jynzyku i soom poczebne.
>> Ale skoro tak, to byda sie do Ciebie zwrocou prosto per "Ty". Niy
>>zgodzoom sie z toboom, rze praktyka jynzyka jes nojwarzniejszo, a reszta
>>sama sie zrobi. Niy styknie pisanie foonetyczne. Jak niy bydziymy mieli
>>ustaloonyj pisownie, bydzie noom sie trudnij porozumiec'. Bydziymy sie
>>czytac' jak maue dzieci, kiere nojpiyrw muszoom przeczytac' suowo na
>>guos, rzeby je potym zrozumiec'. Normalnie czyto sie uoczami. Jak to
>>samo suowo bydzie szuo zapisywac' na dziesiyn'c' sposoboow, to sami sie
>>bydziymy z tym mynczyc'.
>> Zapis to rzeczywis'cie jes ino umowa, ale ta umowa musi byc',
>>uporzoondkowano, logiczno i spoojno. Inaczyj wyjdzie z tego haos.
>> Niy zgodzoom sie z tym, rze nasza mowa wymiyro ino z powodoow
>>administracyjnych. Instynktownie czujymy, rze nasza mowa jes gorszo i
>>brzidszo. Bo na prowdy tak jes. Naszym przodkoom to stykauo, bo niy byuo
>>ani radia ani telewizje, ani wymiany informacje.
>> Korzdy normalny cowiek hce byc' fajny, hce miyszkac' w piyknym, czystym
>>miyszkaniu, hce szykownie wygloondac'. To jes normalne i dobre, bo w
>>korzdym Pan Boog zaprogramowou pragniynie piyknkna i doskoonauos'ci. Tak
>>jak hcymy sie czysto i shludnie uoblyc, (niy moom to na mys'li przesady,
>>jakoom jes moda), tak hcymy tyrz "uoblyc sie" w piykny i shludny jynzyk.
>>A jynzyk jes durzo warzniejszy uod uoblecynio. Bo jynzyk to jes
>>narzyndzie do mys'lynio. Jerzeli niy moomy poczucio, rze to nasze
>>narzyndzie jes porzoondne, piykne, to moomy poczycie bylejakos'ci.
>>Mys'la, rze to jes terozki jadna (morze nojawrzniejszo) prziczyna tego,
>>rze S'loonzoki majoom gorsze poczucie swoij wartos'ci, niy probujoom sie
>>ksztaucic' i niy majoom takij odwagi, rzeby brac' uodpowiedzialnos'c' i
>>zajmowac' wyrzsze stanowiska. Jo zauwarzyu, bo uobrocoom sie i miyndzy
>>S'loonzokami i miyndzy Polokami, rze my (S'loonzoki) moomy sami uo sobie
>>i uo sobie nawzajym gorsze mniymanie, nirz uo innych. Dopuki moomy
>>bylejaki jynzyk, z poczuciym s'loonskos'ci bydzie sie wioonzauo poczucie
>>bylejakos'ci. Ludzie to instynktownie czujoom i bes to swoje dzieci
>>czynsto uczoom po polsku, a dziouhy, jak sie hcoom podobac', starajoom
>>sie godac' "poprawnie" (cos' uo tym wiym, bo akurat mie to interesuje).
>>Dopuki sie niy dorobiymy jynzyka, kiery bydzie dowou to poczucie
>>starannos'ci, porzoondnos'ci, piynkna, niy bydziymy moogli sie w peuni
>>uozwinoon'c'.
>> A rzeby to poczucie dac', jynzyk musi byc' uporzoondkowany. To jes
>>piyrszy warunek. I bes to poczebujymy pisma, bo pismo samo w sobie
>>wymuszo dyscyplina i wiynkszo starannows'c'. Tak naprowdy to my sami sie
>>muszymy nauczyc', morze niy tyla godac', go godac' starannie, szykownie
>>i uozdobnie.
>> Jo sie kiejs' zastanawiou, czy niy is' do szkouy w mojij wsi i niy
>>poprosic' znajoomyh nauczicieli, rzeby wprowadzic' dziecioom hoc'by
>>godziny lekcjoow naszyj mowy. Ale tak na prowdy to puki co my sami niy
>>wiymy, czego wuas'ciwie uczyc'.
>> Kataloon'czyki 150 lot tymu ustanowiyli s'wiynto ksioonrzki. Korzdy w
>>tym dniu miou dac' swojim bliskim w prezyncie ksioonrzka po kataloonsku.
>>Dzisiej Kataloonio jes autoonomicznoom prowincjoom w Hiszpanii, a jynzyk
>>hiszpan'ski ma tam status jynzyka uobcego.
>> Mys'la, rze niy muszymy czekac' sto lot. A w korzdym razie, czym
>>wczes'nij zaczniymi, tym pryndzyj bydoom efekty. Tyn piyrszy krok,
>>uporzoondkowanie jynzyka, jes w naszym zasiyngu. Skoro morze to zrobic'
>>poru s'rednio zdolnyh jynzykoznawcoow w dwa lata, to cza tyh
>>jynzykoznawcoow znojs', zebrac' ih i stworzyc' im warunki. Potym cza
>>nasz jynzyk pisany upowszehniac'. Trza pisac' ksioonrzki, wiersze,
>>uczyc' sie samymu, uczyc' w szkouah. Uod nauki niy do sie uciyc. Hyba,
>>rze godzymy sie na to, rze S'loonzoki bydoom ino uod prostyh roboot
>>fizycznyh.
>> Kszuby jurz tyn piyrszy krok zrobiyli. Terozki piszoom ksioonrzki i
>>starajoom sie swooj jynzyk propagowac'. A przi tym robioom to tak
>>mondrze, rze niy antagoonizujoom ludzi, ale im pokazujoom, rze drugi
>>jynzyk to jes bogactwo i szansa na szyrszy rozwooj intelektualny. Bo
>>naprowdy tak jes. Wierza guymboko, rze zahowanie naszyj mowy jes w
>>interesie i Polokoow i Niymcoow. Ino uooni jeszcze tego niy rozumioom, a
>>my bardzo zle im to tumaczymy.
>> W Walii Angliki, kierzi nigdy niy mieli nic wspoolnego z Walijczykami
>>zaczyli posyuac' swoje dzieci do szkoou z walijskim jynzykiym
>>wykuadowym, bo wierzoom, rze w s'rodowisku dwuh jynzykoow dzieci lepij
>>sie rozwinoom intelektualnie. U nos to tyrz jes morzliwe. Ino nojpiyrw
>>muszymy tyn jynzyk miec'!
>> Kaszuby bes swooj jynzyk majoom srogo szansa na zahowanie swoij
>>kultury, i niy ino zahowanie, ale i rozwooj w zmiyniajooncym sie
>>swiecie. Durzo wiynkszo nirz Goorole z Podhalo, uo kieryh jes morze
>>durzo guos'nij, ale kierzi stworzyli ino jeszcze jedna "Cepelia". A
>>wszysko sie skoonczy, jak minie moda na goorolszczyzna.
>> Jes sporo ludzi, kierzi hcieliby jakos' zahowac' nasza torzsamos'c'.
>>Ale my durh niy wiymy, jak to zrobic'. Na razie przewarznie kooncyntruje
>>sie to na grzebaniu w przeszuos'ci i pretynsjah do cauego s'wiata, rze
>>noom sie z'le dziouo. Ale przeciyrz innym (np. Kaszuboom) tyrz sie z'le
>>dziouo, a czasym i gorzij uod nos. Niykierzi bredzoom cos' uo potroojnyh
>>sercah i jakijs' mglistyj potroojnyj torzsamos'ci. Ale w
>>niyskoonczoonos'c' niy idzie tego robic', bo rzycie idzie do przodku.
>>Inni uciekajoom w niymczyzna, ale przeciyrz S'loonzok to niy to samo, co
>>Niymiec. Doo mie torzsamos'c' to jynzyk. Bez jynzyka s'loonskos'c' niy
>>mo doo mie rzodnego synsu. I mys'la, rze my sie wszyscy szamoczymy i
>>szukoomy tego czegos', na czym ta torzsamos'c' by sie skoonkretyzowaua.
>>Tym czyms' morze i powiniyn byc' nowoczesny jynzyk.
>> Czas ucieko i jak sie niy zabierymy za to pryndko, to za poradziesioont
>>lot niy bydzie jurz rzodnego tworzywa.
>>
>>To tyla na razie. Prosza Cie, niy czuj sie urzrzoony. Po to jes godka i
>>e-mail, rzeby dyskutowac' i wymiyniac' pogloondy. A sprawa bardzo lerzy
>>mi na sercu.