Przy okazji incydentu zwi�zanego z inskrypcj� na pomniku poleg�ych w miejscowo�ci Szczedrzyk wr�ci�a sprawa napis�w oraz emblemat�w umieszczanych na podobnych monumentach w zachodniej cz�ci G�rnego �l�ska. Przedstawiciele w�adz, nawi�zuj�c do dawnych ustale�, za��dali wyegzekwowania nakazu usuni�cia symboli krzy�a �elaznego oraz charakterystycznego he�mu, u�ywanego przez niemieck� armi� (tzw. Stahlhelm), jako “kojarz�cych si� z epok� nazizmu”.

Ruch Autonomii �l�ska pragnie przypomnie�, �e wymienione symbole si�gaj� sw� genez� czas�w znacznie wcze�niejszych ni� okres rz�d�w narodowych socjalist�w. Krzy� �elazny to tradycyjne pruskie odznaczenie wojskowe, ustanowione w 1813 roku we Wroc�awiu i zaprojektowane przez jednego z najwybitniejszych europejskich artyst�w pierwszej po�owy XIX w. - Karla Friedricha Schinkla. Pierwsze egzemplarze wykonane zosta�y w hucie w Gliwicach. Przez sto kilkadziesi�t lat odznaczeniem tym wyr�niono tysi�ce G�rno�l�zak�w, bynajmniej nie za wierno�� jakiejkolwiek ideologii, lecz za znoszenie trud�w wojskowej s�u�by. Faktem jest, �e, podobnie jak w Polsce, dawne emblematy wykorzystywane by�y w Niemczech w okresie totalitaryzmu, co nie czyni z nich jednak symboli rz�d�w totalitarnych. Administracyjne eliminowanie ich z przestrzeni publicznej w zwi�zku ze skojarzeniami opartymi na fragmentarycznej wiedzy historycznej jest niedopuszczaln� manipulacj� i mo�e zosta� odczytane jako przejaw kolonialnej mentalno�ci.

Sprzeciw budzi tak�e postulat usuni�cia z pomnik�w inskrypcji okre�laj�cych �l�zak�w, poleg�ych podczas s�u�by w niemieckiej armii, mianem bohater�w. Bohaterstwo na wojnie jest spraw� indywidualn�, niezale�n� od barwy munduru. Dlatego uwa�amy, �e mieszka�cy g�rno�l�skich miejscowo�ci - podobnie jak mieszka�cy wszystkich innych region�w pa�stwa polskiego - maj� prawo wspomina� swych ziomk�w w tej w�a�nie formule, co nie oznacza gloryfikacji rz�d�w nazistowskich. Stoimy na stanowisku, i� narzucanie G�rno�l�zakom szeregu zakaz�w zwi�zanych z upami�tnianiem przesz�o�ci tej ziemi jest sprzeczne z zasad� r�wnego traktowania obywateli Rzeczypospolitej, bez wzgl�du na ich narodow� przynale�no��.

Jerzy Gorzelik
Kierownik Biura Prasowego
Ruchu Autonomii �l�ska