W mojih ukohanyh Uogewnikah S’loonskih mieli my zowdy mondryh i szprytnyh w robocie, a i w pomys’lunku ludzi.

Pedziou rzeh wom jurz rze niyrod sie ruszom z mojih ukohanyh Uogewnik, no hyba rze trza
uodwiedzic’ niy mniyj ukohanyh skautoow cyli harcerzow, z kerymi rod sie pos’piywom.
Tak tyrz bouo tego roku.

Uod porunostu dobryh lot uobozujom uoni niy ino w swojym uos’rodku w Kokotku pod
Lublin’cym, ale tyrz w Kontnie wele Staryh Jabuonek i Uostrudy.
A rze komyndantym bytomskego hufca harcerzow je nasz Rudik, kerego mama miaua walkownia w szlafhauzie i kerego uod przemianowanio wouomy Pawou, to tak hoc’by hufiec bou nasz - uogewnicki.
Szuo by pedziec’, co w uogewnicke rynce uoddany uostou los bytomskih skautoow.
A trza pedziec’ rze som to dobre rynce.

Pawou wyloz uod nos i wyhowou sie na uogewnickih przedwojynnyh wzorah.
Jo mu duge lata fest pomogou, bou jego prawom rynkom. Teroz pomogom jurz ino troha, miyndzy uogewnickymi skautmi - oldbojami. Co by na to uokres’lynie pedziauy druhynki?

A zacynou rzeh uod Niyrodzimia miyndzy Skoczowym i Ustroniym, kaj my przez wiela
lot uobozowali, a nasi poprzednicy jeszcze przed wojnom.

Tam my mocno zararzyni uostali innowacyjnym mys’lyniym, kere bardzo sie wszystkim
przydowauo, bo usprawniauo obozowe rzycie.
Tam my budowali piyrsze wiszonce mosty przez Wisua, tam stowiane bouy drewniane
akwedukty, kerymi woda z Wisuy puynoua do obozu.
Tam powstowauy pomysuy piyrszyh skuodanyh pryczow, stouoow, uawek i pouek obozowyh, kere potym stanowiouy wzory do nas’ladowanio dlo innyh, a dlo nos nowoczesne wyposarzynie naszyh namiotoow, magazynoow, s’wiytlic i jadalni w nastympnyh latah.

Prototypy wymyslou Pyjter Mysiou, kere potym bouy robione we warsztacie u Kabusa, wtedy jeszcze Jorga, a seryjno ih produkcjo szua jurz na Rynzbliku, u Bugdoua, tego
znanego wys’cigowca, kery tam wtedy dyrektorowou i miou mocne staranie uo uogewnickih
harcerzow.

Wspominom uo tym bo je rzeh pod wielkym wrarzyniym inkszyh innowatoroow, kerzy
w latah 1858 - 1872 wykonali pouonczynie wodne Iuawy i Uostrudy z Elblongym.
A w roku 1876 zakon’czyli budowa uodcinka Uostruda - Stare Jabuonki.

Tyn systym rzeglugowy, jedyny taki istniejoncy jesce na s’wiecie, zaprojektowou inrzynier
J.J.Steenke w 1825 roku . Uonymu tyrz w podziynce wdziynczni rolnicy postawiyli pomnik.

Kanauym tym statki z drewnym z taborskih sosyn, kere rosuy nad Szelongym Wielgiym, puynouy do Gdan’ska przez Elblong.

Uokropnie ciekawe urzondzynia tehniczne kanau, ciyngiym uod tego casu dziauajom. Rostomajte s’luzy, jazy, wrota bezpieczyn’stwa, a nojciekawsze som pohylnie.
Dziynki niym roorznica poziomoow prawie 100 metroow, statki pokonujom miyndzy wykonanymi przekopami z wodom na platformah, kere jadom po glajzah ciongnione linami.

Liny zas’ napyndzane som z maszynowni kero napynd dlo ih przecionganio biere
z 8 metrowego koua wodnego.
Wert to wszystko uobejrzec’.
Widac’ rze niy ino Godula, Redyn cy Baildon robiyli downo industralizacjo.

My w Uogewnikah tyrz mieli i momy swojih innowatoroow, racjonalizatoroow
i wynolozcoow.

Hoc’by taki Tyjda Gajda, uod kerego wzion sie tytuu tego beranio.

Suynou Uon niy ino skirz tego, co pisou roorzne wierszyki na rostomajte uokazje, na
hrzciny, komunio, cy rymowanki na s’lub, abo gyburstag, a nawet napisou sztuka, kero wielokroc’ boua wystawiano w Uogewnikah i uo keryj Wom naszkryflom inkszym razym.
Ale przedewszystkim bou uon wynalazcom i konstruktorym, a potym po spou z mojym
uojcym realizatorym piyrszyj w uogewnikah pralki.

Kajs’ w gazecie wycytou Uon rze w Hameryce kobiyty niy muszom co sobota wyciongac’
warzbretoow i waniynek coby prac’ zmazane uoblecynie.

Kombinowou, kombinowou i wykombinowou!

Na drewnianym stelarzu kery miou sztyry nogi, na ih dole, na desce postawiou motor elektryczny z mauym koukym pasowym, nad niom, miyndzy nogami wstawiou pouuokronguy ze spodku zbiornik z cingowyj blahy, kery na bocznyj s’cianie miou druge,
wiynksze kouo pasowe, kere napyndzauo wiyrnik, kery miyszou mydlano woda z praniym
w zbiorniku. Wtyncos zamiast proszku taruo sie szare myduo, coby narobic’ mydlin. Przeuorzynie bouo tak dobrane w tyj przekuadni z paskym klinowym, coby wiyrnik miou uoptymalne uobroty.

Egzymplorz numer jedyn dostaua kobiytka uod Tyjdy, a numer dwa moja muter.

Uod tego casu arz ucieha ji bouo prac’.

Ci co ino suyszeli uo tyh uogewnickih cudah tehniki i niy umieli spohopic’, jak idzie prac’
bez warzbreta, Tyjda godou rze uone dodatkowo pierom na suho!

I bezto ciyngym rzeh suyszou: Respondcyno! Prowda to, co wasza waszmaszyna piere na suho?

Potym ih bouo coroz wiyncyj, bo jakby bto ftos’ dzisioj pedziou, pojawioua sie
nisza rynkowo, kero trza bouo zapounic’!

Do casu jyj zapeuniynio, co zrobioy dopiyro po wielu latah poczciwe fabryczne jurz „Franie”,
te uogewnicke waszmaszyny na drewnianyh nogah, wandrowauy uod siyni do siyni, rzycane
somsiadkom, coby im ulrzyc’ w tyj niywdziyncznyj robocie.

Pamiyntom rze jak my jurz sie troha spragdali finansowo, rze bouo nos stac’ na „Frania”,
to nasza poczciwo waszmaszyna znodua nowe zajyn’cie, tyla rze na wsi.

U Antona, kerego jurz znocie, surzoua uona na koniec do dziauanio masua.
Przeroobka boua prosto. Zamiast wiyrnika w bocznyj s’cianie wstawiony uostou do s’rodka drewniany krzyrzok z dziurami, kery bou napyndzany tom samom przekuadniom pasowom,
ino uo jesce wiynkszym przeuorzyniu.

I tak to uogewnicko mys’l tehniczno trafiaua pod uopolske „strzehy”.

A godom uo tym niy bez powodu, bo po powrocie uod harcerzow, jak rzeh robiou rondka
powitalno po mojih ukohanyh Uogewnikah, to u modego Dymka, kery po Jorgu dali
sprzedowo grincojg i niy ino, uobocou rzeh patynt na to co nos tropiouo nad jeziorym i w lesie, sposoob na muhy i kopruhy!

Sposoob bardzo prosty i naturalny: plasterki cytryny z powkuodanymi do nih goz’dzikami.

Godom Wom rzec do uopatyntowanio.

Rzodno muha niy siado!

Fto hce licyncjo, morze uo nia prosic’ modo Dymkowo za mojym pos’rednictwym.

A przy uokazji znod rzeh w tym samym miejscu niyzapeuniono nisza rynkowo!
Rzec, uo kero ciyngym pytajom ludzie u Dymka.
Ci, co hcieliby jom posuac’ swojym ciotkom i onklom, w rewanrzu,
w pakecie w drugo strona - do Rajhu.

UO OUBLATY !!!