W mojih ukohanyh Uogewnikah S’loonskih te sztyry rzeczy bouy zowdy w cynie
i wielgiym powarzaniu.

Uo historji naszyj nojwiyncyj my sie dowiadywali uod starszyh, kerzy rze mieli wiyncyj
niz’li inni casu, jyj tyrz pos’wiyncasli go wiyncyj, a potym sprzedowali inkszym.

Durzo tyrz my cytali, a przedewszystkym zaglondali do takih materiauoow jak rodzinne
kroniki, jak hoc’by ino uod rodziny Rakoow, mieli my swojih zagorzauyh historykoow,
co szperali downij i teroski w roorznyh dokumyntah, cytali my ksionrzki i gazety.

Mie tyrz wiela casu, a im rzeh je starszy, to wiyncyj, shodzi mi na jyj poznowaniu.
Korzdo sposobnos’c’ wykorzystuja coby sie cegos’ uo niyj dowiedziec’ i uo niyj
pogodac’.

Nowe casy dauy tyrz nowe morzliwos’ci. Konfrontowane som dotyhczasowe opinie
i poglondy, uzupeuniane nowymi. Jedne sie uodnajdujom bo bouy zasypane popiouym casu, inksze stanowiouy niyros tabu i besto sie na ih tymat niy godauo.

Uostatnio coroz wiyncyj pojawio sie ciekawyh informacjow i komyntarzy w czasopismah
i gazetah codziynnyh. A rze uod niyh niy stronia, to ciyngiym lerzy ih kupa przy sztyndrze
z lampom do cytanio i ceko na przecytanie, docytanie, abo przemys’lynie.
I tak jak sobota je dniym na porzondki w doma i uobyjs’ciu i robiynie zaleguyh roboot, tak
w niydziela cynsto nadrobiom zaleguos’ci w cytaniu.

Po pouowie miesionca dostowom Kijonkowy „S’loonsk” i wtyncos je spiyntrzynie, z kerym
trza sie umiec’ poradzic’.

W uostatniym, w listah do redakcje, je list Towarzystwa Przyjacioou S’loonska w Warszawie,
uo kpinah z powstan’coow s’loonskih, kere sie robiou konferansjer na uopolskym festiwalu.
W innyj gazycie Kazimierz Kutz nazywo tako reakcjo „ziomkowstwa s’loonskego w stolicy” nabzdyczyniym, czyli s’wiyntym uoburzyniym. A dali pisze coby warszawske s’loonske patrioty dauy sie z tym spokooj, bo:
„tak na dobro sprawa niy wiadomo do dzis’ czy wzmiankowane powstania bouy dobrym interesym dlo Polski, a przede wszystkym dlo S’loonzokoow. Polska zowdy miaua uostuda
ze S’loonskym. I miec’ bydzie ...”. Teroski skirz s’loonskiyj biydy na przerarzajonco skala.

Widza rze moja „smutno refleksjo nad losym powstan’coow s’loonskih” mo ciong dalszy.

Pisze tyrz uo „s’loonskih” historykah, kerzy w majestacie nauki, prowda uo niyh zaugiywali
i niy take brewerie nad niymi uodprawiali.

Niy dziwia sie po przecytaniu tyh tekstoow, rze na szpilu w siatkoowce podczas parafiady
muodzierzowyj w Warszawie ludzie ryceli: ”Polska bez S’loonska” !, co tak mocno znerwowauo Edka - uodymie z roboty, kerego cera tam graua i kery mi uo tym uopowiedziou.

W „ Listah do Dziennika „ Janusz Brzoza polymizuje z Henrykiem Krollem i roztrzonso:
„ S’loonsk polski, S’loonsk niymiecki”. A morze S’LOONSKI ? !!!

Andrzyj Jarczewski uosprawio „ Jak zostauem S’loonzakiem czyli:

WYS’CIE ZAWSZE LEPSI.

Pisze uo polokah, polskih naukowcah, kerzy przybyli z rostomajtyh stron, nojwiyncyj ze Lwowa, tworzonc Politehnika S’loonsko.
Boua uona magnesym kery przyciongou z daleka do Gliwic sztudyntoow.

Gwary sie niy suyszou na Politehnice, dopiyro w pociongah rozworzoncyh sztudyntoow
do rodzinnyh miast.

Uon som, przyjezdny, wtopiou sie w swoje nowe gliwicke uotoczynie.

Teroski pisze uo tym jak warzne je utorzsamiynie sie niy ino z wielkom uojczyznom, ale
i z tom nojmniejszom i z wszystkiymi pos’rodku!

Cowiek z „drugiyj strony” pisze to co my couki czos wiymy i godoomy!
Pisou uo tym uostatnio Joozek Kulisz w uodpowiedzi dlo Igora Ziymby.

Som Andrzyj publicznie pyto:
„Jest rzeh gliwiczaninym, Gliwice lerzom na S’loonsku:
cy z tego wyniko, rze jest rzeh S’loonzokym?”.

Pocuu sie S’loonzokym jak usuyszou tak jak i jo dwa lata tymu na lotnisku, kaj
wylondowou papieski helikopter i uodboua sie niyzwykuo rozmowa Jana Pawua II
z setkami tysiyncy pielgrzymoow .

Wtedy Papiyrz pedziou:
... ze spokojnym sumiyniym uodjada,
bo mi S’loonzooki z Gliwic przeboczouy.

Andrzyj pocuu sie S’loonzokym niy ino ze wuosnyj woli, ale papieskego nadanio.

A UON pedziou tyrz do zebranyh:

Wys’cie zowdy lepsi.

Fto niy hce byc’ lepszy? - zastanowiou sie Andrzyj.

Jak S’loonzoki som lepsze, to jo hca byc’ S’loonzokym! - pomys’lou Andrzyj.
I tak jurz niyh uostanie.

Inny, tym razym Aleksander Pawlak z Katowic narzeko rze „S’loonzacy zawsze gorsi ... ”.
Bo w Warszawie honorowe dawce krwi majom coukym darmowe jazdy miejskom komunikacjom, a w Katowicah i na S’loonsku niy. Rzondo roownyh praw.

Dlo tyh co som zainteresowani Strasburgym i procesym, kery sie tam tocy,
uo uznanie praw S’loonzokoow mom wiadomos’c’, kero drobnymi literami
wydrukowano uostaua w „Jednym zdaniym” rze:

„Izba Poselsko czeskego parlamyntu przyjynua rzondowy projekt ustawy uo
mniejszos’ciah narodowyh. Jak niy uodciepnie jyj synat i podpisze prezydynt,
to ustawa wejdzie w rzycie”.

I na koniec „ Sztuka niy je dekoracjom - rozmowa z Bernhardem Matthesem”.

Suhejcie co UON goodo !

„ Goorny S’loonsk je podobny do nowojorskego Bronksu cy Zaguymbia Ruhry.
Mys’la rze to wuas’nie tukej wybuhnie nastympno rewolucjo artystyczno” !!!

Cymu tak mys’li?

„ Na S’loonsku sytuacjo ekonomiczno je coroz gorszo i normalne bydzie to, jak ludzie
sie bydom hcieli z tego wyzwolic’.
W tym swojystym wyzwolyniu pomooc mogom ino artysty.
Ino uoni majom tako sprawczo siyua.
Uocywis’cie jak sztuka, kero stworzom bydzie bolec’, bydzie nos’nikym
ludzkih emocjow.
Sztuka niy morze byc’ dekoracjom, sztuka musi byc’ prowokacjom.
Uod politykoow niy nolerzy nicego uocekiwac’ - ino ludzie sztuki
mogom cos’ zmiynic’”.

Kaj mom szukac’ tyh artystycnyh rewolucjonistoow? Mys’la sie.

Uod poru lot jedynym mecynasym i sponsorym sztuki w mojih ukohanyh
Uogewnikah S’loonskih je nasz farorz, kery uod casu do casu uorganizuje
artystycne wystympy w kos’ciele, bo inkszyh miejsc niy ma.
Amfityjater uozbulony, a ceguy rozkradzione, u Kokota sala sie zynkua,
a po Szalonku niy uostauo nic ino bauplac zaros’niony trowom.

Przypomniou rzeh sie jednak, rze moj synek cos’ godou uo graniu w uogrodzie u cery uod
Stas’ka, kaj z Tubom - redaktorym „ Ku pojednaniu „ bydom przygrywac’ do piwa.

Trza is’c’ posuhac’, rewolucyjnyh dz’wiynkoow.

A na wieczoor puszcza sie na „ troojce „ uopowies’ci ukohanego Erwina Respondka, kery
z takom nostalgiom wspomino uodhodzoncy S’loonsk z przeuomu wiekoow cystym
s’loonskym jynzykym

Na koniec gazetowy tyrz tytuu i pytanie:

„W jakym jynzyku rozmawiajom wiedyn’czyki? Austriacke s’piywanie”.