WWWBoard New Message: Message 17: Muszymy miec' fahowcoow
WWWBoard: Message 17
[ Follow Ups ] [ Post Followup ] [ ]
|
|
Posted by Joozef Kulisz on 11/03/01 at 9:06 PM
Subject: Muszymy miec' fahowcoow
Message Posted
|
|
|
Witejcie!
Wasze majle doszuy doo mie w troha haotycznyj i poszarpanyj postaci,
wiync poczebowou rzeh troha czasu, rzeby je przeczytac' i zrozumiec'.
Hciou byh sie z Wami podzielic' tym, co jo uo tym mysla.
He, he, he ... Podobo mi sie poomys Antka Respoondka, szczegulnie z tym
jynzykiym "murzin'sko - afrykanerskim". Niy gorszcie sie na mie, ale mie
sie ta ortografio z apostrofami niy widzi. Jo uworzoom, rze morzymy joom
traktowac' ino jako cos' tymczasowego, jako prowizorka, dopuki niy
dorobiymy sie naprowdy usystymatyzowanyj pisownie.
Czymu? Po piyrsze apostrof to jes jednak inny znak nirz zwykue litery.
Niy suyszou rze do tyj pory, rzeby w jakims' jynzyku apostrofy byuy
urzywane do zmiynkczanio literoow. Apostrofy soom przewarznie urzuwane
do zaznaczynio, rze jakies' suowo mo przirostek, np. angielskie "isn't".
Co do koomputeroow, niy moomy pewnos'ci, jak programy do korekty
ortograficznyj bydoom traktowac' apostrofy. Word pod Windows robi to
zdaje sie tak, jak my hcymy, ale przeciyrz to niy jes jedyny edytor
urzywany na s'wiecie.
Po drugie, z'le mi sie czyto teksty z apostrofami, bo jak literki na
ekranie abo na wydruku soom maue, to bez dokuadniejszego wpaczynio sie w
tekst niy umia wydzielic' z cioongu nastympujooncyh po sobie znakoow
pojedynczyh suoow. Apostrof robi w teks'cie przerwa i na piyrszy rzut
uoka zdaje sie, rze soom napisane dwa suowa, a jes jedno. Eli nasz
jynzyk mo byc' sprownym narzyndziym, powinno sie czytac' teksty w nim
zapisane wartko. Barzij podobauyby mi sie znaki z daszkami i uogoonkami,
np. takie, jakie stosujoom Czehy. Z koomputerami niy powinno byc'
problymu. Styknie w Windows wybrac' uodpowiedni alfabet. Jak niy
bydziymy wymys'ac' nowyh znakoow, ale skorzystoomy z tyh, jakih jurz
urzywajoom inne nacje, powinno to dziauac'. W korzdym razie Czehy,
Suowaki, Estoon'czyki, Kaszeby i inni jakos' se z tym radzoom. Apostrof
zarezerwowou byh do uoddzielanio niykieryh przirostkoow uod reszty
suowa, np. "prziszed k'noom", abo "wartko'h to zrobiyu" (w tyh
wyrarzyniah niy czytejcie apostrofa)
Nastympny problym to guoska "rz". Bez to, rze s'loonskie suowa soom
czynsto podobne do polskih a jo pisza roz po polsku a roz po s'loonsku,
zaczyno mi sie w polskih tekstah mylic' "rz" z "ż" (z z kropkoom). Czyli
zaczynoom robic' buyndy (czasym rarzoonce) w tekstah po polsku. Tyn soom
problym, uo wiela pamiyntoom, mo Tadzik (pisou mi uo tym w zeszuym
roku). Muszymy pamiyntac', rze bardzo wiela, a morze nojwiyncyj
S'loonzokoow bydzie rzyc' w polskim uotoczyniu. Jak bydziymy uobstowac'
przy tyj pisowni (np. jak bydziymy hcieli uczyc' tak dzieci), nararzymy
ih wszyskih na takie problymy. Tego problymu niy ma z niymieckim, bo
niymiecki jes mocno inny uod s'loonskiego. Nasz znak na uoznaczynie
guoski "rz" musi byc' inny i uod polskiego "rz" (er-zet) i uod polskiego
"ż" (zet z kropkoom). Propoonowou byh literka "z" abo "r" z daszkiym.
Tak zdaje sie majoom Czehy. Jak sie jurz na to zdecydujymy, to warto by
podobnie zrobic' guoski "cz", "sz" i "drz".
Po czecie, brakuje mi uoddzielnego znaku na guoska "ł" (polskie
przekrys'loone l). W tekstah robioom sie dziwne zbitki podwoojnyh i
potroojnyh "u". Jak np. napisac' takie suowo ja polskie "ułuda"? Morze
takiego suowa niy ma w sloonskim, ale kiejs' morze ftos' bydzie hciou
cos' takiego napisac'. Po co to blokowac'.
Podsumowujoonc, moim zdaniym tyn systym przijynty na RepublikaSilesia
jes dobry, ale ino na teraz, rzeby zapisaywac' po s'loonsku, jak cos'
ciekawego noom przidzie do gowy. Docelowo alfabet powiniyn byc' inny. I
niystety, do tego poczebujymy ludzi, kierzi sie na tym znajoom -
poczebujymy fahowcoow.
W listah Antka i Tadzika suysza staro s'loonsko niyhync' do nauki i
uoona mie niypokoi. Jurz z uortografioom moomy problymy, a to jes
nojuatwiejszo rzecz. Jes rzeh przekoonany, rze niy poradzymy se sami niy
ino z pisownioom pojedyn'czyh suoow, ale przede wszyskim z gramatykoom.
W teks'cie ponirzyj Tadzik pisze suoowko "niy" razym ze suowami, kierym
to suoowko mo zaprzeczac' - np. "niywidzi", "niymogymy", "niyidzie".
Dalij Tadzik piszesz jurz uoddzielnie: "Czamu niy pisac' ...". Fto
powiy, jak jes lepij? Piszesz suoowko pytajoonce "czamu?" a u nos godo
sie "cymu?". Takih problymoow soom tysioonce i muszymy miec' moondryh i
znajooncyh sie na rzeczy ludzi, kierzi pedzoom noom, jak jes piyknij,
porzoondnij, logicznij i barzij (morze bardzij?) po s'loonsku.
Czymu to mo byc' akurat Miodek. Miodek durzo zrobiyu dlo naszyj mowy,
ale tego decydujooncego kroku niy zrobi. Uoon sie jurz pogodziyu z tym,
rze nasza mowa niydugo wymrze. Szanujmy go za to co zrobiyu i dejmy mu
spokooj. Poszukiejmy innyh. Pisou tu doo nos Piotr Kalinowski, kiery
poonos' swobodnie posuguje sie porooma suowian'skimi jynzykami.
"Jaskoouka S'loonsko" zamies'ciyua kiejs' suowa Thomasa Kamuselle (???)
z Uniwersytetu Uopolskiego, kiery pedziou, rze poru s'rednio zdolnyh
fahowcoow mooguo by po uzyskaniu uodpowiednih s'rodkoow ustandaryzowac'
nasza godka w pora lot. Morze wiync uoon? Morze pani Roztropowicz, morze
pani Helyna Synowiec (uoo nij troha napisza w nastympnym mailu), morze
pan Ywald Bienia, kiery jurz sie do tego przimiyrzou? Czy na prowdy niy
ma S'loonzokoow - jynzykoznawcoow prucz Miodka?Niy gniywejcie sie na mie, ale dziela sie z Wami tym co mys'la. Puki co
morzymy urzywac' tyj pisowanie, bo inkszyj niy moomy, a szkoda by byuo,
jak by jakos' ciekawo mysl uleciaua. Tak wiync bardzo cynia se to, co
pisze Antek i soom tyrz pisza tak, jak Wy. Postaroom sie skoontaktowac'
ze znajoomymi informatykami i uozeznac' sprawa dodanio do Worda naszego
suownika i jynzyka "ślónski", rzeby niy kojau noom sie s'loonski z
murzin'skim.
Uobejrzicie, wiela bydzie zwady, jak zaczniymy sie spiyrac' uo
poszczegulne suowa w tym suowniku. Joozek
|
|
|
