Górny Śląsk - Oberschlesien / Wyszukane aspekty (c) Bruno Nieszporek

Dokumenty

 

Stosunki etniczne na obszarze Europy środkowej przed rokiem 1914

Jedynie dzisiejsza wschodnia granica Polski przebiega (plus-minus) w zgodzie z granicą zasięgu etnicznego ludności polskiej z początków wieku XX, przy czym mapa ukazuje pewne odchylki dzisiejszej granicy panstwowej na niekorzyść Polski (północny wschód) lub na jej korzyść (poludniowy wschód). Temu przeciwnie kłuje w oczy wielka rozbieżność pomiędzy dzisiejszą zachodnią i północną granicą etniczną ludności polskiej (linia Odry i Nysy) z przebiegem polsko-niemieckiej granicy etnicznej sprzed 80-ciu lat. Ta pokaźna różnica dobrze udokumentowuje prawdziwy charakter polskich roszczeń formułowanych najpierw w celu zawładnięcia ziemiami zachodnimi, a następnie nieprzejednany charakter polityki Polski walczącej na polu propagandowym o międzynarodowe uznanie wyników polskiej ekspanscji (w pełnym jej wymiarze) na tereny, które jeszcze w pierwszej połowie XX wieku były w 100% zamieszkiwane przez ludność niemiecką.

Na tej mapie brak jest przynajmniej wzmianki o istnieniu ludności ze świadomością ślońskom, mazurską czy Łemków z obszaru Bieszczad, co znacznie zniekształca (upraszcza) multietniczne oblicze nie tylko terenów Górego Śląska.

Grup językowych nie można automatycznie utożsamiać z przynależnością narodową. Pojęcie narodu wychodzi poza zakres analizy stosunków językowych. Oparcie się jedynie o używany język (lub o jego genezę) nie wystarcza do rozstrzygnięcia kwestii narodowej, przy rozpaczaniu której uwzględnić trzeba zgodności dalszych cech narodowych. Jest wiele narodów mówiących tym samym językiem, dla przykładu: Serbowie - Kroaci, Niemcy - niemieckojęzyczni Szwajcarzy, Francuzi - francuskojęzyczni Belgowie, Anglicy - Amerykanie, itd. Rozpatrywana grupa ludności tworzy wtedy odrębny naród, jeżeli członkowie tej grupy sami od siebie poczuwają się za przynależni do innego, własnego narodu. Proces wytwarzania identyfikacji narodowej wspierany jest przez wielowiekowe współżycie w ramach wspólnego państwa, żywe związki kulturowe, język, zgodność systemów wartości, symbole i inne wspólne cechy narodowe. Pytanie: czy można mówiącą w domu po ślońsku ludność wschodnich terenów Ślqska wieku XIX, - do którego odnosi się powyższa mapka -, utożsamiać z narodem polskim, pomimo jej wielowiekowej przynależności do innych struktur państwowych i innych obszarów kulturowych, oraz zasadniczego braku występowania u niej polskiej świadomości narodowej? Zbiór tych opracowań o Górnym Śląsku próbuje dać odpowiedź na te i podobne pytania.

 

- - - - - - -

Rozmieszczenie ludow Europy środkowej w pierwszej polowie XX wieku

Na mapie raczej 'skąpo' zaznaczony został obszar zamieszkiwany w większości przez Ślonzokow. Wskazuje to też na problem jednoznacznego 'zaszeregowania' ludności Śląska, ich możliwą jednonarodową, płynną lub wielonarodową identyfikacją.

 

- - - - - - -

Reakcja komisji międzysojuszniczej na wybuch krwawych zamieszek wywołanych przez stronę polską po przegranym plebiscycie na Górnym Śląsku

 

Obwieszczenie

 

Pewna część ludności polskiej

dokonała aktów przemocy.

W licznych powiatach terenu plebiscytowego doszło do poważnego zagrożenia porządku publicznego. Międzysojusznicza Komisja Plebiscytowa jest bezwzględnie zdecydowana w najkrótszym czasie

przywrócić porządek publiczny

i wprowadza

stan oblężenia

nad powiatami, które są dotknięte zamieszkami.

Międzyaliancka Międzysojusznicza Komisja Rządowa

nie będzie zwlekać z podjęciem żadnych działań

aby na nowo zapewnić przestrzeganie prawa.

Opole, 3 maja 1921 roku.

Przedstawiciel Włoch

Prezydent H. de Marini

Przedstawiciel Wielkiej Brytanii

A. F. P. Parseval

Przedstawiciel Francjii

Henri Ponsot

 

- - - - - - -

Przykład poświadczający istnienie polskich aspiracji terytorialnych okresu międzywojennego w stosunku do przeogromnych terenów leżących daleko poza polskimi granicami etnicznymi

Z tych imperialnych mżonek zrealizowane jedynie zostały polskie wizje i plany ekspansji w kierunku zachodnim i północnym.

 

- - - - - - -

Polski akt przejęcia władzy na obszarze zdobytego Dolnego Śląska z kwietnia 1945, a więc na długo przed dniem rozpoczęcia obrad konferencji w Poczdamie

Do

ludności Dolnego Śląska i południowych terenów Branderburga !

Starosłowiańskie tereny oderwane Polsce przez imperialistyczny germański napór zostały odzyskane spowrotem dla ojczyzny dzięki zwycięskiej ofenzywie zaprzyjaźnionej Armii Czerwonej i bohaterskiej Armii Polskiej.

Na podstawie zarządzenia Rady Ministrów Polskiej Rzeczpospolitej przejmuję władzę państwową na tej czystosłowiańskiej, odzyskanej Ziemi.

Wzywam Ludność do lojalnego i całkowitego podporządkowania się wszystkim zarządzeniom polskiej administracji jak też do bezwzględnego wykonywania wszystkich wydawanych przez nią zarządzeń.

Każdy aktywny czy pasywny opór będzie łamany przemocą a winni zostaną ukarani na podstawie prawa wojennego.

Przemocą i przy użyciu podstępu zgermanizowana ludność słowiańska stanie pod moją ochroną i zostanie jej dana możliwość powrócenia na łono polskości, za które wylali krew najlepsze córki i synowie tej starosłowiańskiej ziemi.

W kwietniu 1945

Wydelegowany Polskiej Republiki

na zarząd okręgiem Dolnego Śląska

Mgr. STANISŁAW PIASKOWSKI

 

- - - - - - -

Polski rozkaz specjalny podający szczegóły stosowanej metody wygnania ludności rodzimej Śląska i zagarnięcia ich majątku, określanego nadal mianem majątku "opuszczonego"

Ten rozkaz specjalny wydany został przez władze polskie przed obradami konferencji w Poczdamie. BAD SALZBRUNN to dzisiejsze SZCZAWNO ZDRÓJ.

(POLSKI ORZEŁEK)

Rozkaz specjalny

dla ludności niemieckiej miasta Bad Salzbrunn razem z dzielnicą Sandberg

Na podstawie rozkazu Rządu Polskiego rozkazuje:

1. 14 lipca 1945 od godz. 6 do 9 dokona się przesiedlenia ludności niemieckiej.

2. Ludność niemiecka zostanie przesiedlona na tereny na zachód od rzeki Nysy.

3. Każdemu Niemcowi wolno zabrać z sobą najwyżej 20 kg bagażu na drogę.

4. Środki transporowe (wóz, wół, koń, krowa itd.) nie są dozwolone.

5. Cały żywy i martwy inwentarz w nieuszkodzonym stanie zostaje własnością Rządu Polskiego

6. Ostatni termin przesiedlenia dobiega końca 14 lipca o godz. 10.

7. Niedostosowanie się do tego rozkazu będzie karane najostrzejszymi karami, włącznie z zastosowaniem broni.

8. Także poprzez użycie broni będzie zapobiegać się sabotażom czy plodrowaniu

9. Placem zbiórki jest dworzec Bad Salzbrunn ul. Adelsbacher Weg, marsz w kolumnie po 4 osoby w szeregu. Początek tej kolumny marszowej 20 m przed miejscowoscią Adelsbach

10. Niemcom, którzy posiadają zaświadczenia o nieewakuacji i ich rodzinom nie wolno opuszczać ich miejsca zamieszkania w czasie od godz. 5 do 14

11. Wszystkie mieszkania w mieście musza być otwarte, klucze do mieszkań i do domów muszą zostać włorzone do zamków na na zewnątrz.

Bad Salzbrunn, 14 Lipca 1945, godz. 6

Komendant Odcinka

(-) Zinkowski

Podporucznik

 

- - - - - - -

Zarządzenie polskiego reżimu władzy skierowane do ludności rodzimej Dolnego Śląska przed jej ostatecznym wypędzeniem

Zarządzenie

dla ludności niemieckiej powiatu Lwówek

W ostatnich tygodniach w powiecie Lwówek wielokrotnie doszło do sabotażów wywołanych ze strony nieodpowiedzialnych osób niemieckich, przez co uległ zagrożeniu ład społeczny ustalony przez polskie urzędy.

Dla całkwitego zabezpiecznia spokoju wszystkich mieszkańców powiatu zarządza się co następuje:

  1. Wszyscy Niemcy, którzy nie się jeszcze do tej pory policyjnie zameldowali, zameldują się w ciągu 24 godzin od dnia wydania tego zarządzenia w Urzędzie Zameldowania Zarządu Miasta względnie u Zarządcy Gminy.
  2. Pozwala się tylko na wolne poruszanie sięludności niemieckiej bez przepustki w obrębie granic miasta względnie wsi. Kto chce opuścić miasto lub wieś, potrzebuje przepustkę, która zostanie wydana przez urząd miejski lub gminy za zapłaceniem opłaty 2 zł i którą musi potwierdzić milicja obywatelska. Kto z Niemców chce opuścić granice powiatu, potrzebuje też przepustkę, która zostanie wydana przez Powiatową Komendę Milicji Obywatelskiej we Lwówku za oplatą 5 zł.
  3. Zabrania się Niemcom zamiany miejsca zamieszkania bez udzielenia na to zgody. Pozwolenie na to wystawia Urząd Miejski względnie zarządca gminy w porozumieniu z Milicją Obywatelską za opłatą 10zł.
  4. Zabrania się przebywania na drogach i placach publicznych w grupach większych niż 2 osoby jak też trzymania rąk w kieszeniach.
  5. Zabrania się Niemcom przebywania poza ich domem w następujących godzinach:

w miesiącu:

wrześniu od godz. 20 - 6

październiku " 19 - 6

listopadzie " 18 - 6

grudniu " 17 - 6

Niemcy, którzy są zatrudnieni w urzędach lub przedsiębiorstwach państwowych, otrzymią specjalne przepustki nocne, które zostaną wydane przez Milicję Obywatelską.

  1. Zabrania się surowo udzielania noclegu Niemcom lub obcokrajowcom, którzy nie są zameldowani u zarządcy gminy, burmistrza lub na posterunku milicji obywatelskiej.
  2. Bramy do zamieszkanych przez Niemców posiadłości, które były do tej pory ciągle zamknięte,muszą być otwarte od godz. 6 do podanej godziny policyjnej odpowiedniego miesiąca.
  3. Wszyscy Niemcy od wieku 10 lat muszą nosić na lewej ręce białą opaskę. Niemcy, którzy pracują w urzędach lub przedsiębiorstwach państwowych muszą nosić białą opaskę na ramieniu z wyraźnym napisem w języku polskim jak: Zarząd Miejski w Miłosnej, Elektrownia we Lwówku, Fabryka Azbestu w Gryfiogórze. Noszenie innych np. niebieskich opasek jest zabronione.
  4. Natychmiast należy oddać Milicji Obywatelskiej co następuje:

broń i amunicja wszelkiego rodzaju, aparaty radiowe, aparaty telefoniczne, samochody, motory, rowery jak i części dla: samochodów, motorów, rowerów, maszyny do pisania, maszyny do liczenia, uniformy, żołnierskie wełniane koce, buty żołnierskie, lornetki..

Niemcom, którym pozwolił polski urząd na używanie roweru, nie dotyczy ten nakaz oddania.

Kto z Niemców zna miejsce ukrycia broni, amunicji lub innych powyżej wyliczonych rzeczy, jest obowiązany natychmiast to zameldować Milicji Obywatelskiej.

Niedostosowanie się do tego zarządzenia będzie karane śmiercią lub ciężkimi obozami pracy. To zarządzenie wchodzi w prawo mocy w dniu jego opublikowania.

Lwówek, 21 września 1945

Pełnomocnik Rządu R.P.

na obwód 32 Dolnego Śląska we Lwówku

Z. Mościcki

 

- - - - - - -

Zarządzenie polskich władz nakazujące ludności niemieckiej (i mazurskiej) "dobrowolnie wyjechać" z ich ziemi rodzinnej i przekazać ich dorobek Polakom

Ogłoszenie do ludności niemieckiej

W interesie wszystkich Niemców wzywamy całą ludność niemiecką do meldowania się 18 października 1945 roku o godz. 7 w baraku obozowym przy ul. Roenschstr. w celu dobrowolnego wyjazdu do Niemiec. Jeżeli ten rozkaz nie zostanie wykonany, wszyscy Niemcy dostaną się do obozu karnego.

Dalej podaje się do wiadomości:

Każdy wyjeżdzający Niemiec ma sporządzic listę pozostawionego przez niego stałego inwentarza w trzykrotnej odbitce. Te listy muszą zostać podpisane przez zarządcę domu lub przez dwóch mieszkńców pozostających w tym samym domu. Dwie odbitki tych list mają pozostać za udzieleniem pokwitowania przy tych dwóch miestkańcach. Jedną odbitkę ma zabrać z sobą osoba wyjeźdzająca, za którą po jej oddaniu otrzyma pozwolenie na wyjazd.

Odjazd Niemców do Niemiec

jest przedlużony do 22.10.1945 godz. 7 rano.

Wszyscy Niemcy muszą zameldować się 22.10.45 o godz. 7 rano na punkcie zbiórki.

Zarząd miasta Olsztyn

- - -