WWWBoard New Message: Message 68: Jak sie mo pisac' po s'loonsku?
WWWBoard: Message 68
[ Follow Ups ] [ Post Followup ] [ ]
|
|
Posted by Pyjter Kalinowski on 10/02/01 at 12:58 PM
Subject: Jak sie mo pisac' po s'loonsku?
Message Posted
|
|
|
Witejcie u Wos.
Wyboczie że reszta napisza po polsku, ale tak mie jes łatwij.
Po pierwsze: Czcionki zaproponowane przezemnie, a pochodzące z alfabetu czeskiego są używane przez większość słowiańskich języków (jak już podałem: czeski, morawski, słowacki, słoweński, chorwacki, sorbski, wielecki, kaszubski) czcionki te uzywane są również w językach ludów bałtyjskich (litewski, łotewski i estoński). Jest to również międzynarodowy zapis cyrylicy za pomocą alfabetu łacińskiego. Ponieważ na język śląski najbardziej wpływał czeski i morawski (nawet bardziej niż polski) jest to moim zdaniem najbardziej sensowny wybór. Drugą grupę języków słowiańskich o uznanym alfabecie stanowią języki posługujące się do zapisu mowy cyrylicą (rosyjski, ukraiński, białoruski, bułgarski, serbski, macedoński). Jednak Śląsk z tą grupą narodów niewiele w przeszłości łączyło, i opieranie alfabetu języka śląskiego na cyrylicy wydaje się bezsensowne. Pozostał jeszcze jeden sposób zapisu języka stosowany w języku polskim, w którym roi się od dwu i trójznaków. Dla sensownego zapisu głosków występujących w językach słowianskich potrzeba około 40 znaków. Specjalnie dla potrzeb języków słowiańskich został opracowany alfabet przez uczniów Cyryla i Metodego, a oparty na alfabecie greckim. Część ludów słowiańskich dostała się jednak w krąg oddziaływania kultury zachodnioeuropejskiej za pośrednictwem ludów Niemieckich (między innymi Ślązacy), dlatego oparło swoje alfabety o alfabet łaciński. Powstawanie alfabetów tych ludów rozpoczęło się po Wiośnie Ludów, czyli w II połowie XIX wieku. Reguły pisowni tych języków opracowane w tamtym okresie obowiązują do dnia dzisiejszego.
Po drugie: Stosowanie różnych ozdobników przy literach występuje w prawie każdym alfabecie opartym na alfabecie łacińskim (francuski, hiszpański, ludów skandynawskich, ludów niemieckich, rumuńskim, węgierskim, ludów słowiańskich, ludów tureckich, portugalskim, mongolskim (niedawno zmienili alfabet z cyrylicy na łaciński, ale stosowana jest również pisownia oparta na chińskim), wietnamskim, czy innych ludów, które opracowywały swoje alfabety w ciągu ostatnich dwu wieków). Wymuszone to było dostosowaniem w miarę prostego alfabetu (23 znaki) do potrzeb ludów posługujących się dużo większą liczbą głosek w języku niż starożytni Rzymianie. Jedynym wyjątkiem tutaj jest alfabet angielski, ale również anglicy zmienili alfabet łaciński dodając do niego następujące znaki: u, w, j. Również alfabety oparte na cyrylicy stosują różne ozdobniki (np. ukraiński, czy starorosyjski).
Po trzecie: Głoski podawane przez Pana jako mające takie same brzmienie posiadają jednakowe brzmienie tylko w języku polskim. W czeskim już słychać wyraźną różnicę pomiędzy "h" czy "ch" (pierwsze jest bezdźwięczne). Różnica pomiędzy "u" a "ó" widoczna jest już nawet w języku śląskim poprzez inny sposób złożenia ust do wymowy tego dźwięku. To że Polacy zapomnieli w czasie rozwoju swego języka sposobu wymowy poszczególnych głosek, nie może stanowić żadnej podstawy do zaniechania ujmowania tych różnic w trakcie projektowania alfabetu dla języka śląskiego. Przykładem dźwięku posiadającym różną pisownię jest "ż" i "rz", które w żadnym ze znanych mi języków słowiańskich nie posiadają zróżnicowania w wymowie, jednak pisownia taka podyktowana jest względami historycznymi.
Po czwarte: Alfabet opracowuje się po to, aby za jego pomocą opisywać dany język. Internet jest stosunkowo młodym medium i dlatego można tu zastosować dokładnie to samo, co stosują wszelkie ludy na stronach internetowych. W przypadku niemożliwości napisania odpowienich znaków diakrytycznych rezygnuje się z nich w całości pozostawiając tekst napisany alfabetem łacińskim (choć może bardziej angielskim, bo klawiatura większości komputerów jest przystosowana do języka angielskiego). Również ten fakt nie może być najważniejszym przy projektowaniu alfabetu dla naszego języka.
Po piąte: Nie ma obecnie skodyfikowanego alfabetu dla języka śląskiego, dlatego każda próba zapisu czegokolwiek w naszym języku jest trudna do odczytu, ale jednocześnie każda musi wzbudzać szacunek dla zapaleńców, którzy się tego typu zadań podejmują. Próbowałem pisać według tego alfabetu, który sam proponuję, i to również jest ciężko odczytać (mimo, że swobodnie posługuję się kilkoma językami słowiańskimi).
To by było na tyla.
Wyboczcie, żech napisoł to po polsku, ale po naszymu niy umia pisać "naukowych" rzeczy. Nawet piszonc po naszymu używom polskij transkrypcji literowyj (zaś naukowo definicjo), a niy takij co żech podoł na EchoSlonska.com.
Toż pyrsk
Pioter
|
|
|
