: : Kluce czy szperhoki.

: :
: : W mojih ukohanyh Uogewnikah S’loonskih suyszauo sie za modu zahynty starszyh,
: : kerzy powiadali do swojih dzieci abo wnukoow:

: : uc sie dziecko uc, bo nauka to potyngi kluc.

: : Niy inacyj musiauo byc’ w latah uo keryh uopowiadaua tyjatralno sztuka pod tytuym „KLUC”.

: : Napisou joom Tyjda Gajda - nasz uogewnicki pisorz, uo kerym rzeh jurz Woom kedys’ wspoomniou.

: : Cieszooua sie uoona rozcasu u nos wielkoom popularnos’ciom niy ino przez to, rze wielu uogewczan w niyj grauo, a reszta joom wielokroc’ uogloondaua, ale skirz tego,
: : rze szuo z niyj wyciongnon’c’ nauka i wnioski na wiela s’loonskih pokolyn’.

: : Uopowiadaua uoona uo tym, jak muodzierz kero kon’coua zawodowo szkoua, zgroomadzoono w auli na urocystos’ci wrynczanio szkolnyh s’wiadectw suyszaua uod swojego rehtora, rze soom uoone klucami w dorosue i dostatnie rzycie.

: : Pos’wiadczauy uoone nabyto wiedza.

: : Tak boouo jesce w czyrwcu.

: : We wrzes’niu, kedy trza boouo is’c’ w ta dorosuos’c’ i szukac’ roboty, to prawie zacoon sie s’wiatowy przedwojynny kryzys i wszystke szkolne absolwynty uostauy bezrobotne.

: : Przypomniauo mi sie to, bo prawie trefioou rzeh przy ukuodaniu szpargauow na list uod Wolfganga, syna kolegi mojego Vatra, a mojego kamrata z dziecinnyh lot.

: : Wypytywou w niym uo tamte lata, bo boou ciekawy czymu ih brakuje w rzyciorysie Jego Uojca i latah Jego roboty.

: : Szukou ih, bo dowauy by uoone uowdowiauyj Matce morzliwos’c’ staranio sie w Niymcah uo wiynkszo po Niym pyndzyjo.

: : Uodpowiydz’ booua wtyncos dloo niego, kery niy wiedziou co to bezrobocie, niywiarygodno
: : i zdumiywajoonco - jego Uojciec Rooman, tak jak wielu inkszyh dostou taki kluc.

: : Dzieloou los wielu modyh i wyuczonyh - boou bezrobotny.

: : Pisza uo tym, bo niykerzi teroski guoszoom zas’ „jedynie suszne” edukacyjne hasua wzglyndym muodzierzy, w nadzieji rze udo sie im niymi zmanipulowac’ modyh do kon’ca.
: :
: : Potym, po wieloletniyj mitryndze szkolnyj abo studynckiyj, dajoom im zamiast nowoczesnego narzyndzio, bezwartos’ciowy szperhok.
: :
: : I hoc’ bydzie uoon ze szczybua abo pozuocany, a nawet wsadzoony do uozdobnyj skrzynki ze zamszowoom wys’ciooukoom i z douoonczonym certyfikatym, kupiony za jejih Uojcow wyrzeczynia i ciynrzko zarobioone pinioondze, moge sie uokozac’ ino bezurzytecznym szperhokym, kerym „rehtory” wkrodajoom sie w Ih zaufanie!

: : Bo niy bydzie uoon pasowou do rzodnego nowoczesnego zoomka uotwiyrajooncego drzwi ku s’wietlanyj przyszuos’ci.

: : Take, czynsto bezwartos’ciowe stare szperhoki, zamiast klucoow do przyszuos’ci sprzedowo coroz wiyncyj szkoou.

: : Niy pasujom nikaj. Nicego niy idzie niymi uotworzyc’. Surzom ino „rehtoroom” do uotwiyranio naszyj rodzinnyj szporkasy.

: : Pasujoom nojwyrzyj za szkuo na s’ciana abo miyndzy inksze niypotrzebne klamory, kere trzymie sie w dooma ino ze syntymyntu.

: : W uogulnos’ci szuo by tyh „s’lusorzy uod rzekomyh klucoow do przyszuos’ci” zrozumiec’.
: : Uooni tyrz muszom z cegos’ rzyc’.
: : Im na hlyb udowo sie zarobic’ ino dziynki naiwnos’ci kolekcjooneroom takih klucoow, nabranym czynsto dobrowolnie klucznikoom, kerzy kedys’ bydom sie zastanowiac’ po co im couke ih pynki?

: : Moga cos’ na tyn tymat powiedziec’, bo tyrz ih pora moom.

: : Dopiyro po latah cowiek rozumi, rze wmawiauo sie mu potrzeba i zahyncauo cynsto do
: : nauki niypotrzebnyj, zbyndnyj a niyroz i fauszywyj.

: : Niypotrzebnyj z praktycznego punktu widzynio, a przez to bezurzytecznyj!
: : .
: : Bo za nioom niy szuy spouecznie urzyteczne umiejyntnos’ci.

: : Tyh modyh z takymi klucami zawieszoonymi na sznoorce na karku, jak u mauyh dzieci co lotajom samopas po placu pod niyuobecnos’c’ Uoojcoow, coroski wiyncyj.

: : „Wyplutyh spouecznie” jak wycyckany boomboon co stracioou swooj smak.
: : Bez zajyn’cio, bez nadzieje na lepsze jutro.

: : Szykuje sie u nos Ih nowo fala.

: : Godoom uo tym, bo korzdy cas mo swoje zagrorzynie, swoja uodhuan’ i zastawioone sidua
: : rzoondz.

: : Wmoowioonyh uoczekiwan’ i marzyn’, uoztoczoonyh mirarzy.

: : A i szarlatanoow coroski wiyncyj. Kerzi hytajoom wszystko co sie ruszo we swoje wnyki.

: : Coroz wiynkszom sztukom jest w nie niy wlyz’, im niy ulec i sie im niy poddac’.

: : Corozki ciynrzyj jest twardo stoompac’ po ziymi. Wcale modym i niydos’wiadczoonym.

: :
: : Wielu downo zapoomniauo suowa Stansława Staszica:

: : „Umiejętności dopotąd są jeszcze próżnym wynalazkiem,
: : może czczym tylko rozumu wywodem albo próżniactwa zabawą,
: : dopokąd nie są zastosowane do użytku narodów”.

: : Trza by przywouac’ naszyh s’loonskih naukowcoow i nauczycieloow, coby wziynli
: : sie te suowa do serca i coby mys’leli uo tyj urzytecznos’ci nauki i uos’wiaty wzglyndym NORODU!

: : Na razie niy majoom jyj hyba na wzglyndzie, kej dzisioj, w dziyn’ rozdanio s’wiadectw szkolnyh, modzi przyhodziyli s’niymi w rynce ze szkouy prosto do Parafijalnyj Grupy Poomocy dlo Bezrobotnyh po porada i poomoc.

: : Sytuacjo ta sama, jak wtynczoos przed wojnoom.

: : Czy by i latos’, zamiast klucoow do przyszuos’ci, rozdowane boouy w szkouah niyurzyteczne i zuodziejske przez to szperhoki ?