W mojih ukohanyh Uogewnikah S’loonskih mimo irz jurz niy moomy czynnyj kopalnie, to
jednak co roku s’wiyntujymy Barboorka.

Downiyj by sie zaczuo capstrzykiym kopalnianyj uorkiestry w keryj grauy niypowszednie dzisioj szauamaje, a na przodku za kapelmajstra szou by pewnikym mody Franik abo stary Czymbor.

Graliby morze niy tyla coby ludzi pobudzic’ na ranno mszo w goorniczyj intyncji, ale coby
tradycji stauo sie zados’.

Bo przeca w naszym kos’ciele mszo za goornikoow boua obowioonzkowo i zawsze
z asystoom.

I tak jest do dzisioj.

Goorniczy sztandar ze S’wiyntoom Barbaroom i mundurowym pocztym, hoc’ stojoom
w niym jurz czynsto ino emeryty i pynzyjoonisty, jest stauym elemyntym i przewodnikym
w uofierze.

A idoom za niym Ci, kerzy robiyli jeszcze na „Floryntynie”, pooz’niejszyh „Uogewnikah”.

Ze szyboow „Rycerskih”, z rejoonu szybu „Karola Miarki”, czy podsadzkowego szybu „Marta”.

Idoom Ci co kedys’ robiyli na „Rydynsbliku”, abo „Barbarze-Wyzwolyniu”, Ci co po pouoonczyniu „Uogewnik” z „Rozbarkym” na niym wtedy fedrowali, a niykerzy i do dzisioj tam robioom. Teroski sie to nazywo Zakuad Goorniczy „Bytoom II”.

Idoom nojs’wiyrzsi w goorniczyj tradycji, kerzy w miejscu kopalnianego Parku Wypoczynkowego, majoom teroski swoje Zakuady Gumowe Goornictwa, resztaka po goorniczyj potyndze Uogewnik.

Ja, ja, potyndze!

Bo przeca kedys’ boua to czyn’s’c’ wielkego, nowoczesnego kooncernu wynglowego,
zwanego Wspoolnotoom Interesoow Goorniczo-Hutniczyh, kerego dyspoonyntym bou znany niymiecki magnat przemysuowy Flick, a zatrudniou uoon 25 667 robotnikoow i 2 756 urzyndnikoow.

Nolerzauo doo niego 5 kopalnioow wynglo, 7 hut, elektrownia, koksownia, 6 cegielni, tartak drzewny, 2 274 hektary majoontkoow ziymskih i 1 143 hektary lasoow.

Oprucz naszyh „Uogewnik” nolerzauy doo niego: „Katowice”, „Mysuowice”, „Siymianowice” i „Dymbjyn’sko”.

Do dzisioj uostauy poo niym ino „Mysuowice” i resztki po „Uogewnikah” w niygdysiejszym „Rozbarku”, a dzisiejszym Zakuadzie Goorniczym „Bytoom II”.

A przed czym i przed kym uostrzegali przed wojnoom Ih poprzednicy? Co guosiyli we swojih uodezwah?

„S’loonsk jest zagrorzoony! Hitler rozpoczou ofynsywa na polsko czyn’s’ Goornego S’loonska! A sanacjo? Sanacjo niy ino popiyro hitlerowske organizacje na S’loonsku - guosi odezwa - ale pracuje z niymi rynka w rynka. Po otrzymaniu lukratywnyh stanowisk w radah nadzorczyhy - kooncernah i dyrekcjah, sanacja sprzyngua sie wspoolnym interesym
z istotnymi panami S’loonska, hitlerowskoom magnaterioom finansowoom, rodzinami Plessow, Ballestremoow, Hohenlohoow itd. Sojusz z Hitlerym w polityce zagranicznyj uzupeunioony uostou na S’loonsku ugodoom z niymieckymi baroonami wyngla i rzelaza za cyna tustyh synekur i bajecznyh pynsjoow dloo sanacyjnyh dygnitarzoow ...”.

I hoc’ sie spoomniymy tyrz i to, rze bouy to czynso uodezwy inspirowane przez koomunistycznyh lideroow, takih jak hoc’by uogewnicki Franciszek Dolina, po kerym niy uostaua nawet tabulka z nazwoom ulice, to trza jednak przyznac’, rze uostrzegaua uona przed realnoom groz’boom, kero sie speuniooua co do joty.

A przy tym szuo by dzisioj pedziec’, rze biydny s’loonski goornik, przerzywo powtoorka
z „rozrywki”.

Zas’ Go wyciepujoom za kopalniano brama, tyla rze przi poomocy wspouczesnnego, finansowego „lepu na muhy”.

Ino rze role niymieckih baroonoow, dostali tero warszawske Pany!

Sanacjo, kero dali je na usugah tego samego miyndzynarodowego ukuadu.

I po co sie zdauy masowe protesty polityczne w latah postympujooncyj faszyzacji kraju?

Jak teroski faszyzuje sie zas’ ino po polsku.

Rewolucyjne nastroje S’loonskego Ludu w tamtym czasie i we „Florentynie” opisuje historyk:

„Gdy na kopalni FLORENTYNA w Łagiewnikach dyrekcja zapowiedziała redukcję 500 robotników 8 stycznia 1935 roku 1800 robotników tej kopalni niezależnie od przynależności związkowej odpowiedziało strajkiem. Pod wpływem tego strajku redukcję cofnięto, zastąpiono ją turnusem ...”

Suho sie tego, hoc’by relacje z wczorajszego dnia.

Relacje z kopalnie, z huty, abo z inkszego miejsca, do niydowna solidnyj, uczciwyj i dobrze puatnyj roboty.

A powood takego zahowanio goornikoow bou jedyn.

„Główną przyczyną strajku było fatalne położenie materialne górników.
Przeciętnie górnicy zarabiali 60 zł miesięcznie z czego 20 zł szło na komorne.
Rodziny górników kopalni ŁAGIEWNIKI są bardzo liczne, często 10-osobowe.
Niemal wszyscy górnicy i ich rodziny przymierały głodem, mimo większej wydajności
w porównaniu z latami ubiegłymi ...”.

Bouy tyrz s’miertelne ofiary katastrof goorniczyh, hoc’by tyj z 22 maja 1951 roku, kej w porzarze zginouo 18 goornikoow, czy z 2 listopada 1956 roku, jak skirz wybuhu pyuow wynglowyh zginouo 6 goornikoow. Jak by ino spomniec’ te uostatnie katastrofy.

Rzykoomy nad Ih wspoolnoom mogiyuoom ze szaryh kamiynioow na uogewnickym smyntorzu i podczas tyh Barboorkowyh mszy.

W czasie Ih uodprawianio mys’lymy uo buyndah, kere niykoompetyntne decydynty spoza S’loonska noom zafundowauy, a w wyniku keryh uodwroocoono sie uod wynglo, jako podstawowego z’roodua paliw i energie.

Z’roodua dohodoow dlo gmin goorniczyh i Ih coukiyj infrastruktury, kero wczes’niejszoom rabunkowoom gospodarkoom wyngloowym zuorzym, zostaua poranioono, abo zniszczoono, jak w cyntrum Bytoomia, a teroski wymago lyczynio i gojynio ran.

Ale tu zas’ wyuazi na wiyrh to, rze trza mieć’ na miejscu takih gospodorzoow jak dyrektor Bugdou, kery hoc’ ze spouecznego ino mandatu i w wyniku goorniczego wspouzawodnictwa zostou dyrektorym kopalnie „Uogewniki”, to dbou uoo Nia i uo couko dzielnica jak rzodyn
i nigdy potym.

Uoon wiedziou, rze coby niy narobic’ na powiyrzhni szkood, trza kos’ciou i familoki poankrowac’, filar uohronny brac’ metodoom podsadzkowoom, na potrzeby keryj zrobioono uostaua uostatnio inwestycjo przy szybie Marta, instalacjo do rozuadunku piosku do podsadzki.

Jak patrzy na to wszystko co sie dzieje z naszym goornictwym douokouka, to hyba
gorzknieje do kon’ca ze zgryzot. Uoon i Pstrowski na poomniku w Zabrzu.

Ale na szczyn’s’cie soom tacy co dbajoom uo tradycjo goorniczo, jak hoc’by na „S’loonsku”,
„Staszicu”, Wieczorku”, „Boryni”, „Jankowicach” czy „Chwałowicach”.

Szczyn’s’c’ Woom Borze za to Hopy!

A inksi niyh pamiyntajoom, rze Wielki S’loonski Brat patrzy!

I hoc’by po trzydziestu latah, jak nojsuynniejszy nasz goornik Alojzy Pioontek, powiy gos’no
couko prowda, mimo rze dzisioj sie boji rze Go wyciepnoom abo zawrzoom.